Slechts € 0,00 tot gratis verzending — bestel nu en bespaar op verzendkosten

Wat is de EU SUP-richtlijn? Uitleg voor de horeca in 2026

Plastic wegwerpverpakkingen in een inzamelpunt bij het café

De SUP-richtlijn is de Europese wet die de schade van wegwerpplastic aan het milieu moet beperken. Officieel heet ze Richtlijn (EU) 2019/904, op 5 juni 2019 vastgesteld door het Europees Parlement en de Raad. Ze verbiedt een reeks plastic wegwerpproducten, waaronder rietjes, bestek, borden en roerstaafjes, en verplicht lidstaten om het gebruik van plastic bekers en voedselbakjes terug te dringen. Heb je een café, restaurant, cateringbedrijf of festival? Dan valt een groot deel van wat je over de toonbank geeft onder deze regels. Hieronder lees je wat de richtlijn precies regelt, wat als plastic telt, hoe Nederland haar uitvoert, wat er sinds augustus 2026 verandert door de nieuwe Europese verpakkingsverordening en welke stappen je nu zet.

Earthsaverstraws
Kies rietjes zonder plastic
Earthsaver Straws levert gecertificeerde, 100% plantaardige rietjes als natuurlijk alternatief voor plastic, voor horeca en evenementen.

Bekijk de plantaardige rietjes

De SUP-richtlijn in het kort

SUP staat voor single-use plastics: plastic producten die bedoeld zijn om één keer te gebruiken en dan weg te gooien. De Europese Commissie noemt de richtlijn een hoeksteen van het EU-beleid tegen plasticvervuiling, met de bescherming van zee en kust als belangrijkste motief. De gedachte erachter is praktisch: de producten die het vaakst als zwerfafval op Europese stranden belanden, pak je het hardst aan.

Een richtlijn werkt anders dan een verordening. Brussel legt het doel en de minimale regels vast, en elke lidstaat zet die om in eigen wetgeving. Daardoor is de basis overal in de EU gelijk, terwijl de uitwerking per land verschilt. Nederland deed dat met het Besluit kunststofproducten voor eenmalig gebruik. Lever je aan klanten in België, Duitsland of Frankrijk? Dan gelden daar dezelfde Europese verboden, maar soms andere nationale details.

De richtlijn werkt met zeven soorten maatregelen. Niet elk product krijgt dezelfde behandeling: voor het ene is er een goed alternatief en volgt een verbod, voor het andere kiest Brussel voor minder gebruik, betere inzameling of een duidelijke markering.

Maatregel Wat het inhoudt Voorbeelden
Verbod Mag niet meer op de markt worden gebracht Rietjes, bestek, borden, roerstaafjes, wattenstaafjes, ballonstokjes, bakjes en bekers van piepschuim (EPS)
Minder gebruik Lidstaten moeten het verbruik meetbaar verminderen Drinkbekers en voedselbakjes voor direct gebruik
Productontwerp Eisen aan hoe het product gemaakt is Doppen die vast blijven aan drankflessen, minimaal aandeel gerecycled plastic in petflessen
Markering Verplicht logo over plastic en afvalverwerking Drinkbekers, vochtige doekjes, tampons, sigarettenfilters
Producentenverantwoordelijkheid Producenten betalen mee aan afvalbeheer en opruimen Bekers, voedselbakjes, wikkels, drankverpakkingen, sigarettenfilters
Gescheiden inzameling Inzameldoelen voor flessen Drankflessen tot 3 liter
Bewustmaking Voorlichting over alternatieven en afval Campagnes richting consumenten

De doelen zijn concreet. Volgens de tekst van de richtlijn moeten doppen sinds 3 juli 2024 vastzitten aan drankflessen tot 3 liter. Petflessen moeten vanaf 2025 voor minstens 25% uit gerecycled plastic bestaan, en alle plastic flessen vanaf 2030 voor 30%. In 2025 moet 77% van de plastic flessen gescheiden worden ingezameld, oplopend tot 90% in 2029.

Welke producten zijn verboden sinds juli 2021

Het verbod is het deel van de richtlijn dat de horeca het meest direct raakte. Sinds 3 juli 2021 mogen de volgende plastic wegwerpproducten in de hele EU niet meer op de markt worden gebracht:

  • rietjes
  • roerstaafjes
  • bestek: vorken, messen, lepels en eetstokjes
  • borden
  • wattenstaafjes
  • stokjes voor ballonnen
  • voedselbakjes, drankverpakkingen en drinkbekers van geëxpandeerd polystyreen (piepschuim), inclusief doppen en deksels
  • alle producten van oxo-afbreekbaar plastic

Voor rietjes geldt één uitzondering: rietjes die onder de Europese regels voor medische hulpmiddelen vallen, zijn wel toegestaan. Denk aan zorginstellingen waar cliënten of patiënten niet zonder kunnen. Voor een gewone bar of lunchroom speelt die uitzondering geen rol.

Let op de woorden op de markt brengen. Het verbod richt zich in de eerste plaats op fabrikanten, importeurs en groothandels, maar in de praktijk verdwenen deze producten daardoor ook uit de horeca. Moet je je assortiment nog omzetten? In ons stappenplan om single-use plastics te vermijden vind je een praktische volgorde.

Wat telt als plastic? De valkuil van bioplastic en coatings

Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. Veel ondernemers denken dat een product met het label “bio” of “afbreekbaar” automatisch buiten de richtlijn valt. Dat klopt niet.

De richtlijn definieert plastic breed. Ook kunststoffen die uit plantaardige grondstoffen gemaakt zijn of biologisch afbreekbaar zijn, tellen mee. Een rietje of beker van PLA, een veelgebruikt bioplastic op basis van maïszetmeel, is juridisch gewoon plastic. De enige uitzondering in de definitie in artikel 3 zijn natuurlijke polymeren die niet chemisch zijn gemodificeerd.

Daarnaast is een wegwerpproduct volgens dezelfde definitie al een SUP-product als het geheel of gedeeltelijk uit plastic bestaat. Een papieren beker met een dun plastic laagje aan de binnenkant valt er dus ook onder. Zo’n beker telt mee voor de Nederlandse regels over wegwerpbekers en moet het Europese markeringslogo dragen.

Wat betekent dat voor je inkoop? Drie vuistregels:

  1. Vraag naar de materiaalsamenstelling, niet naar de marketingterm. “Eco”, “groen” en “afbreekbaar” zeggen juridisch niets.
  2. Vraag een certificaat of testrapport van een onafhankelijke instantie.
  3. Controleer coatings, lijm en deksels. Een papieren rietje of beker kan een plastic laag of lijm bevatten, en een deksel kan van ander materiaal zijn dan de beker.

Wil je de materialen naast elkaar zien? Lees dan onze vergelijking bamboe, papier of plantaardig: wat is het beste rietje?

Hoe Nederland de SUP-richtlijn toepast

Nederland ging op een paar punten verder dan het Europese minimum, vooral bij bekers en bakjes. Volgens de Rijksoverheid moeten de maatregelen ervoor zorgen dat minder wegwerpplastic in het milieu belandt en dat meer plastic wordt hergebruikt en gerecycled. De belangrijkste mijlpalen op een rij:

Wanneer Wat er in Nederland veranderde
3 juli 2021 Europees verbod op onder meer plastic rietjes, bestek, borden en piepschuim bakjes
1 juli 2023 Verplichte extra prijs voor plastic wegwerpbekers en -bakjes bij afhalen en bezorgen, plus een herbruikbaar alternatief aanbieden
1 januari 2024 Bij consumptie ter plaatse geen plastic wegwerpbekers en -bakjes meer, tenzij ze worden ingezameld voor hoogwaardige recycling
December 2025 Aankondiging dat de regels praktischer en duidelijker worden
2027 Aangepaste regels gaan in, met een overgangsjaar

Afhalen en bezorgen

Bij afhalen en bezorgen draaide het tot nu toe om twee dingen: een zichtbare toeslag op de wegwerpbeker of het bakje, en een herbruikbaar alternatief voor de klant. In december 2025 kondigde de staatssecretaris aan dat de verplichte toeslag verdwijnt. De plicht om een herbruikbaar alternatief aan te bieden blijft wel bestaan.

Ter plaatse eten en drinken

Voor consumptie in je zaak, op je terras of in de kantine zijn de regels strenger. Daar is herbruikbaar servies de norm. De uitzondering geldt alleen als je aantoonbaar zorgt dat alle plastic wegwerpbekers en -bakjes worden ingezameld voor hoogwaardige recycling. Aantoonbaar is het sleutelwoord: een afvalbak met een sticker is niet genoeg. Je moet het inzamelproces kunnen laten zien als de handhaver erom vraagt.

Norm en uitzondering voor servies ter plaatse

Stations en andere doorlooplocaties

Een opvallende vereenvoudiging: zaken op plekken waar mensen vooral doorlopen, zoals treinstations, mogen volgens dezelfde aankondiging de eenvoudigere afhaalregels toepassen in plaats van de strengere regels voor ter plaatse. Heb je een vestiging op of rond een station in Amsterdam, Utrecht of Rotterdam? Check dan bij de Rijksoverheid of jouw locatie daaronder valt voordat je investeert in een retoursysteem.

De aangepaste regels gaan in 2027 in, met een overgangsjaar om je voor te bereiden. Tot die tijd kunnen de regels nog veranderen. Kijk daarom op de overzichtspagina van de Rijksoverheid voor de actuele stand voordat je contracten met leveranciers of afvalverwerkers afsluit.

Van SUP naar PPWR: wat verandert er sinds 12 augustus 2026

Naast de SUP-richtlijn geldt sinds 12 augustus 2026 de nieuwe Verordening (EU) 2025/40 betreffende verpakking en verpakkingsafval, afgekort PPWR. Waar de SUP-richtlijn zich richt op specifieke plastic producten, bevat de PPWR duurzaamheids- en etiketteringseisen voor alle verpakkingen, over hun hele levenscyclus: van ontwerp en productie tot gebruik en afval.

Het verschil tussen SUP-producten en PPWR-verpakkingen

Omdat het een verordening is, geldt ze rechtstreeks in alle lidstaten, zonder nationale omzetting. Voor cateraars en eventbureaus die in meerdere landen werken, betekent dat op termijn minder lappendeken van nationale regels.

De PPWR vervangt de SUP-richtlijn niet, maar wijzigt haar wel. Op EUR-Lex staat inmiddels een geconsolideerde versie van de SUP-richtlijn per 12 augustus 2026, waarin die wijzigingen zijn verwerkt. Beide regels bestaan dus naast elkaar.

Voor de horeca zijn dit de punten om te onthouden:

  • Beperkingen op plastic wegwerpverpakkingen voor onder meer kleine porties sauzen en smaakmakers, miniflesjes toiletartikelen in hotels en verpakkingen van groente en fruit onder 1,5 kilo.
  • Eigen bakje van de klant: vanaf 2027 moeten afhaalzaken klanten toestaan hun eigen beker of bakje mee te nemen, zonder extra kosten.
  • Herbruikbare optie: vanaf 2028 moet je voor afhaal een herbruikbare verpakking aanbieden, ook zonder meerprijs.

Kortom: waar de SUP-richtlijn vooral zei wat er niet meer mag, gaat de PPWR over hoe verpakkingen moeten zijn: recyclebaar, herbruikbaar en goed gelabeld.

SUP-richtlijn (2019/904) PPWR (2025/40)
Soort wet Richtlijn, via nationale wetgeving Verordening, geldt direct in de hele EU
Reikwijdte Specifieke plastic wegwerpproducten Alle verpakkingen, elk materiaal
Kern Verboden, minder gebruik, markering Ontwerp, recyclebaarheid, hergebruik, etikettering
Van toepassing Grotendeels sinds 2021 Sinds 12 augustus 2026, met gefaseerde eisen

De richtlijn staat niet stil

Lidstaten moeten aantonen dat het gebruik van bekers en voedselbakjes in 2026 meetbaar lager ligt dan in 2022. Hoe ze dat berekenen en rapporteren, legde de Commissie vast in Uitvoeringsbesluit (EU) 2026/1425 van 30 juni 2026. Daarnaast loopt een evaluatie van de richtlijn, die volgens de Europese Commissie in juli 2027 moet zijn afgerond. Reken er dus op dat de eisen verder aanscherpen, met meer nadruk op hergebruik en gerecycled materiaal.

Wat dit betekent voor jouw zaak: zes stappen

  1. Maak een lijst van alles wat je meegeeft. Rietjes, roerstaafjes, bestek, bekers, deksels, bakjes, sausbakjes, servetten, zakjes. Noteer per item het materiaal en de leverancier.
  2. Splits per situatie. Wat gaat mee naar buiten, wat wordt ter plaatse gebruikt, wat gebruik je op events? Voor elke situatie gelden in Nederland andere regels.
  3. Controleer het materiaal. Vraag bij twijfel de samenstelling en een certificaat op. PLA en papier met plastic coating tellen als plastic.
  4. Vervang eerst wat verboden is of wat je het snelst kunt vervangen. Rietjes, roerstaafjes en bestek zijn makkelijke winst: er zijn goede alternatieven en gasten merken het direct.
  5. Bereid je voor op hergebruik. Bedenk nu al hoe je het eigen bakje van de klant accepteert en welk herbruikbaar systeem bij jouw zaak past, zodat 2027 en 2028 geen verrassing worden.
  6. Vertel het je gasten. Een korte uitleg op de kaart of bij de kassa voorkomt vragen en laat zien dat je er werk van maakt.

Meer ideeën per productgroep vind je in hoe je als horecaondernemer single-use plastic vermijdt.

Onze kijk: de regels volgen is het minimum, je gasten merken het verschil

Wij werken elke dag met horecaondernemers, cateraars en evenementorganisatoren die hun assortiment omzetten. Wat we vaak zien: de wet wordt behandeld als een lijstje om af te vinken. Plastic rietje eruit, papieren rietje erin, klaar. Tot de eerste klachten komen over rietjes die halverwege een cocktail slap worden of een smaak afgeven.

Onze les: stel bij elke vervanging twee vragen. Is het materiaal echt wat de leverancier zegt dat het is? En werkt het voor je gast? Daarom laten wij onze 100% plantaardige rietjes certificeren en testen door TÜV Rheinland in Duitsland, en daarom bieden we gratis samples aan. Een rietje dat je zelf in een warme koffie en een koude mojito hebt geprobeerd, vertelt meer dan elke productomschrijving.

We zien de SUP-richtlijn en de PPWR niet als last, maar als richting. Kleine, bewuste keuzes tellen samen op. Kies je nu voor gecertificeerde, plantaardige disposables en waar mogelijk voor hergebruik, dan hoef je bij de volgende aanscherping niet opnieuw te beginnen.

— Roy

Plantaardige rietjes en composteerbaar bestek uitproberen

Zoek je een vervanger voor plastic rietjes die stevig blijft en geen smaak afgeeft? Onze plantaardige rietjes zijn er in stevige uitvoeringen voor warme dranken en flexibele voor koude cocktails, vanaf € 5. Daarnaast vind je in ons assortiment een composteerbare bestekset en andere bijpassende disposables. Twijfel je welke variant bij jouw zaak past? Vraag dan eerst gratis samples aan of bestel in bulk voor je zaak of evenement.

Veelgestelde vragen

Wat is een SUP-verpakking?

Een SUP-verpakking is een wegwerpverpakking die geheel of gedeeltelijk uit plastic bestaat en bedoeld is voor eenmalig gebruik, zoals een plastic beker, een voedselbakje of een wikkel. Ook een papieren beker met een plastic laagje telt mee. Zulke producten vallen onder de SUP-richtlijn en in Nederland onder de regels voor wegwerpbekers en -bakjes.

Wat zijn de belangrijkste veranderingen in 2026?

Sinds 12 augustus 2026 geldt de Europese verpakkingsverordening PPWR, die eisen stelt aan alle verpakkingen en de SUP-richtlijn op punten wijzigt. In 2026 moeten lidstaten ook laten zien dat het gebruik van plastic bekers en bakjes lager ligt dan in 2022. In Nederland worden de regels voor wegwerpbekers en -bakjes vereenvoudigd, met nieuwe regels vanaf 2027 en een overgangsjaar.

Zijn rietjes van PLA of bioplastic toegestaan?

Nee, niet als vervanging voor verboden plastic rietjes. De richtlijn rekent ook biobased en biologisch afbreekbare kunststoffen zoals PLA tot plastic. Alleen natuurlijke materialen die niet chemisch zijn gemodificeerd vallen buiten de definitie, dus vraag je leverancier altijd naar de samenstelling en een certificaat.

Geldt de SUP-richtlijn ook buiten Nederland?

Ja, de richtlijn geldt in alle EU-lidstaten, en de verboden op onder meer rietjes, bestek en borden zijn overal hetzelfde. Elk land zet de overige maatregelen wel om in eigen wetgeving, dus de regels voor bekers, bakjes en toeslagen kunnen per land verschillen. Werk je op events in het buitenland? Check dan de nationale regels van dat land.

Bronnen

Aanbevelingen