Per 1 januari 2024 geldt voor consumptie ter plaatse een verbod op plastic wegwerpbekers en -bakjes. Voor afhaal en bezorging is de verplichte meerprijs nog van kracht, maar die verdwijnt per 1 januari 2027. Wat wél blijft: de verplichting om herbruikbare alternatieven of een “Bring Your Own”-optie aan te bieden. Drie dingen die je nú moet regelen:
- Bied bij elke afhaalbestelling een herbruikbaar alternatief of BYO-mogelijkheid aan.
- Gebruik bij consumptie ter plaatse geen plastic wegwerpbekers of -bakjes meer, tenzij je een sluitende inzamelingsregeling hebt en dit bij de ILT hebt gemeld.
- Controleer je leverancier: zijn de disposables die je nu gebruikt nog toegestaan, of moet je overstappen op composteerbare of herbruikbare varianten?
Pro-tip: Zet alvast een sticker of schermtekst bij je kassa met “Eigen beker? Geen meerprijs” — dat communiceert BYO zonder dat je personeel het elke keer hoeft uit te leggen. Bekijk ook de duurzame tips voor horecaondernemers voor concrete quick wins.
Wat verandert er in de regelgeving tussen 2023 en 2027?
De Nederlandse SUP-wetgeving is een directe uitwerking van de EU SUP-richtlijn, die zwerfafval wil terugdringen en recycling wil stimuleren. De mijlpalen volgen elkaar snel op.
| Datum | Maatregel |
|---|---|
| 1 juli 2023 | Verplichte meerprijs voor plastic wegwerpbekers/-bakjes bij afhaal/bezorging; verplicht herbruikbaar alternatief of BYO aanbieden |
| 1 januari 2024 | Verbod op plastic wegwerpbekers en -bakjes bij consumptie ter plaatse (uitzondering: zorginstellingen, gesloten inrichtingen) |
| 2026 | Overgangsjaar: ILT handhaaft soepeler op meerprijs en recyclinguitzondering; inzamelpercentage-eis van 85% voor recyclinguitzondering |
| 1 januari 2027 | Verplichte meerprijs wordt afgeschaft; BYO- en hergebruikverplichting blijft; inzamelpercentage-eis stijgt naar 90% |
| Richting 2030 | PPWR (EU-verpakkingsverordening) voegt extra beperkingen toe voor producenten en importeurs |
Wat dit in de praktijk betekent: 2026 is een overgangsjaar. De staatssecretaris heeft in december 2025 aangekondigd dat de regels praktischer worden gemaakt en dat ondernemers ruimte krijgen om te schakelen. Gebruik die ruimte, maar wacht niet tot 2027 om je processen aan te passen.
Twee punten die ondernemers vaak missen:
- De afschaffing van de meerprijs is bedoeld om administratieve lasten te verminderen en de focus op hergebruik te versterken, niet om plastic gebruik te vergemakkelijken.
- De PPWR-verordening richting 2030 raakt vooral producenten en importeurs, maar heeft indirect gevolgen voor welke verpakkingen leveranciers nog mogen leveren.
Hoe gelden de regels voor jouw horecazaak: ter plaatse versus afhaal?
De wet maakt een scherp onderscheid tussen twee situaties, en dat onderscheid bepaalt welke keuzes je hebt.
Consumptie ter plaatse
Plastic wegwerpbekers en -bakjes zijn verboden. Punt. Herbruikbaar servies is de norm: porselein, glas, of harde kunststof bekers die meerdere keren gebruikt worden. Er is één uitzondering: als je aantoonbaar inzamelt voor hoogwaardige recycling én je dit bij de ILT hebt gemeld, mag je wegwerpverpakkingen blijven gebruiken. Maar die drempel is hoog: 85% inzameling in 2026, 90% in 2027.
Afhalen en bezorgen
Wegwerpverpakkingen zijn hier nog toegestaan, maar je moet altijd een herbruikbaar alternatief of BYO-optie aanbieden. De verplichte meerprijs verdwijnt per 1 januari 2027. Tot die tijd geldt de meerprijs nog, al handhaaft de ILT in 2026 soepeler.
Praktische voorbeelden:
- Koffie to-go: klant brengt eigen beker mee? Accepteer die altijd. Eigen herbruikbare beker aanbieden mag ook. Plastic wegwerpbeker zonder meerprijs? Nog niet toegestaan tot 2027.
- Foodtruck: wegwerpbakjes voor afhaal zijn toegestaan mits meerprijs gerekend wordt (tot 2027) en herbruikbaar alternatief beschikbaar is.
- Dagattractie of pretpark: consumptie ter plaatse valt onder het verbod; afhaalbalies vallen onder de afhaalregels.
Pro-tip: De BYO- en hergebruikverplichting geldt specifiek voor verpakkingen die ter plekke gevuld worden. Voorverpakte producten, zoals een flesje frisdrank of een kant-en-klare salade, vallen buiten deze verplichting.
Welke alternatieven werken echt in de horeca?
Niet elk alternatief past bij elk horecaconcept. Een overzicht van wat er is, wat het kost en waar het het beste werkt.
| Categorie | Voorbeelden | Voordelen | Nadelen | Beste voor |
|---|---|---|---|---|
| Herbruikbaar servies | Porselein, glas, harde kunststof | Laagste kosten op lange termijn, professionele uitstraling | Afwasinfrastructuur nodig, breukrisico | Restaurant, café, kantine |
| Statiegeld/retoursysteem | Eigen beker met borg | Klant brengt terug, weinig verlies | Logistiek, registratie, startinvestering | Festivals, evenementen, stadions |
| Plant-based disposables | PHA, PLA-bekers | Composteerbaar, geen plastic | Hogere inkoopprijs, vereist industriële compostering | Foodtruck, bezorging, events |
| Composteerbare disposables | Bagasse, palmblad, papier zonder plastic coating | Breed beschikbaar, vertrouwd gebruik | Kwaliteit varieert, let op certificering | Afhaal, bezorging, catering |
| Papier met coating | Papieren bekers met PLA-laag | Goedkoop, breed beschikbaar | Niet altijd composteerbaar; check coating | Koffie to-go, snelle service |
Een paar operationele aandachtspunten die leveranciers zelden noemen: PLA-bekers zijn alleen composteerbaar in een industriële composteerinstallatie, niet in de groene bak thuis. Zorg dus dat je afvalstroom aansluit op de juiste verwerker. TÜV Rheinland-certificering is een betrouwbaar keurmerk om te controleren of een product daadwerkelijk voldoet aan de gestelde normen voor biologische afbreekbaarheid.
Pro-tip: Vraag altijd om een testrappport of certificaat bij je leverancier. Een “composteerbaar” label zonder TÜV-certificering of gelijkwaardig keurmerk zegt juridisch weinig en kan je bij een ILT-controle in de problemen brengen.
Aanbevelingen per horecatype:
- Restaurant met afwasmogelijkheid: investeer in herbruikbaar servies. De terugverdientijd is korter dan je denkt.
- Foodtruck: kies voor gecertificeerde composteerbare disposables; herbruikbaar is logistiek lastig zonder vaste locatie.
- Festival of dagattractie: een statiegeldsysteem werkt het beste voor bekers; voor bestek en bakjes zijn composteerbare varianten praktischer.
- Bezorgservice: composteerbare of plant-based verpakkingen zijn de enige realistische optie; zorg dat je leverancier de juiste alternatieven voor plastic rietjes en disposables levert.
Hoe stel je de overstap stap voor stap in?
Een gestructureerde aanpak voorkomt dat je halverwege vastloopt. Verdeel de acties over drie fases.
Week 1: quick wins
- Zet een BYO-bord of sticker bij de kassa of het bestelscherm.
- Controleer je huidige voorraad: welke producten bevatten plastic en zijn verboden of worden dat binnenkort?
- Informeer je personeel in één korte briefing: wat mag niet meer, wat bied je aan als alternatief?
- Pas je kassasysteem aan zodat de meerprijs correct gesplitst staat op het bonnetje (product + verpakking).
Maand 1: middellange termijn
- Sluit een contract af met een leverancier van gecertificeerde composteerbare of herbruikbare disposables.
- Bestel proefmonsters en test ze in je eigen operatie voordat je bulk inkoopt.
- Bekijk of flexibele personeelsinzet nodig is voor extra afwas of logistiek bij herbruikbare systemen.
- Maak een eenvoudige communicatietekst voor gasten: kort, positief en zonder jargon.
Maanden 2–3: lange termijn
- Investeer in afwascapaciteit als je overstapt op herbruikbaar servies (extra rekken, vaatwasmachine of uitbesteding).
- Sluit een overeenkomst met een gecertificeerde afvalverwerker als je de inzamelingsuitzondering wilt benutten.
- Pas je menukaart en online bestelpagina aan zodat herbruikbare opties zichtbaar zijn.
- Evalueer na drie maanden: wat werkt, wat kost meer dan verwacht, waar is bijsturing nodig?
Communicatie naar gasten hoeft niet ingewikkeld te zijn. “Eigen beker welkom, geen toeslag” werkt beter dan een uitgebreide uitleg op een A4. Houd het simpel en positief.
Wat kost de overstap en wanneer verdien je het terug?
De kosten hangen sterk af van je concept en schaal. Hieronder een indicatief overzicht van de belangrijkste kostenposten.
| Kostenpost | Eenmalig | Doorlopend |
|---|---|---|
| Herbruikbaar servies (porselein) | — | Vervanging bij breuk |
| Composteerbare disposables | Niet van toepassing | — |
| Aanpassing kassasysteem | — | Niet van toepassing |
| Extra afwastijd of -capaciteit | Variabel | — |
| Statiegeldsysteem (bekers + registratie) | — | Laag na inregeling |
Composteerbare disposables kosten per stuk meer dan conventioneel plastic, maar het prijsverschil is kleiner geworden. Bij bulkinkoop van 5.000 stuks of meer daalt de prijs per eenheid aanzienlijk. Vraag bij leveranciers altijd naar staffelkortingen.
Praktische tips om kosten te drukken:
- Bestel proefmonsters voordat je bulk vastlegt; zo voorkom je dat je zit met een product dat niet past bij je concept.
- Kijk of je kunt samenwerken met andere horecazaken in de buurt voor gezamenlijke inkoop.
- Informeer bij KHN of je branchevereniging naar eventuele subsidies of collectieve inkoopafspraken voor duurzame verpakkingen.
- De overstap naar eco-disposables hoeft niet in één keer: begin met de producten die het meest zichtbaar zijn voor gasten.
Wanneer handhaaft de ILT en hoe gebruik je de inzamelingsuitzondering?
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is de handhavende instantie. In 2026 geldt een overgangsjaar: de ILT handhaaft soepeler op het ontbreken van een meerprijs en op sommige onderdelen van de recyclinguitzondering. Dat betekent niet dat je niets hoeft te doen, maar dat er ruimte is om processen te testen zonder direct een boete te riskeren.
Inzamelpercentage voor de recyclinguitzondering: 85% in 2026, oplopend naar 90% in 2027. Wie de uitzondering wil benutten, moet dit percentage aantoonbaar halen én gemeld zijn bij de ILT.
Voorwaarden voor de inzamelingsuitzondering:
- Aanmelding bij de ILT vóórdat je de uitzondering toepast.
- Sluitende administratie van je inzameling: hoeveel verpakkingen zijn uitgegeven, hoeveel zijn teruggebracht, welke verwerker neemt ze af?
- Samenwerking met een gecertificeerde afvalverwerker die de inzameling en recycling kan aantonen.
- Jaarlijkse rapportage van je inzamelpercentage.
Wat ondernemers moeten bewaren:
- Inzamelregistraties (per periode, met aantallen).
- Contract of overeenkomst met de afvalverwerker.
- Bevestiging van ILT-melding.
- Facturen van de gebruikte wegwerpverpakkingen (voor nulmeting).
KHN en de Rijksoverheid adviseren om de transitie naar herbruikbare systemen te versnellen, omdat de inzamelingseis operationeel zwaar is. Voor de meeste horecazaken is herbruikbaar servies of gecertificeerde composteerbare disposables eenvoudiger dan een sluitende inzamelingsadministratie opzetten.
Earthsaverstraws: producten, certificaten en hulp bij de overstap
Earthsaverstraws levert 100% plant-based, biologisch afbreekbare rietjes en een bijpassend assortiment composteerbare disposables, specifiek gericht op de horeca. Alle rietjes zijn gecertificeerd en getest door TÜV Rheinland, wat betekent dat je bij een ILT-controle of inkoopgesprek direct een betrouwbaar keurmerk kunt tonen.
| Productcategorie | Geschikt voor | Certificering |
|---|---|---|
| Stevige plant-based rietjes | Warme dranken, koffie to-go | TÜV Rheinland |
| Flexibele plant-based rietjes | Cocktails, koude dranken | TÜV Rheinland |
| Composteerbare disposables | Afhaal, bezorging, events | Op aanvraag beschikbaar |
Welk horecatype profiteert het meest? Restaurants en cafés die nog zoeken naar een betrouwbare rietjesleverancier voor hun bar, foodtrucks die gecertificeerde disposables nodig hebben voor afhaal, en eventorganisatoren die snel en in bulk willen bestellen. Earthsaverstraws biedt gratis proefmonsters aan, zodat je het product kunt testen voordat je een bulkbestelling plaatst. Bekijk het overzicht van plant-based rietjes voor een vergelijking per toepassing.
Een boodschap van Earthsaverstraws aan horecaondernemers
De overstap naar plasticvrij hoeft niet overweldigend te zijn. Begin klein: vervang eerst de rietjes, dan de bekers, dan de rest. Elke stap telt, en een pilot van twee weken geeft je al genoeg inzicht om te weten wat werkt in jouw zaak.
Earthsaverstraws ondersteunt je daarin met gratis proefmonsters, snelle levering vanuit Nederland en productadvies op maat voor jouw horecaconcept. De TÜV Rheinland-certificering geeft je zekerheid dat de producten voldoen aan de gestelde normen, ook als de regelgeving verder aanscherpt richting 2027 en 2030.
Neem contact op via de website voor een vrijblijvend adviesgesprek of vraag direct proefmonsters aan. Geen verkoopdruk, wel concrete antwoorden op jouw specifieke situatie.
Gratis proefmonsters en je eerste bestelling bij Earthsaverstraws
Concreet overstappen op plasticvrije disposables begint met weten wat werkt in jouw zaak. Earthsaverstraws maakt dat laagdrempelig: vraag gratis proefmonsters aan van de plant-based rietjes en composteerbare disposables, test ze een week in je eigen operatie en bestel daarna pas in bulk.
Voor je eerste bulkbestelling biedt Earthsaverstraws staffelkortingen die oplopen naarmate je volume groeit. Levering vanuit Nederland, snel en betrouwbaar, met TÜV Rheinland-gecertificeerde producten die je direct kunt inzetten bij een ILT-controle of leveranciersgesprek.
Bekijk het volledige assortiment biologisch afbreekbare rietjes voor horeca en vraag vandaag nog je proefmonsters aan via earthsaverstraws.com.
Belangrijke bronnen voor naleving en verdieping
Gebruik deze bronnen voor juridische onderbouwing, praktische uitleg en vervolgstappen. Raadpleeg de ILT-pagina altijd vóórdat je de inzamelingsuitzondering toepast.
- Wegwerpplastic: overzicht van de regels | Ondernemersplein — praktische uitleg per situatie (ter plaatse, afhaal, bezorging), inclusief btw-opbouw en meldingsplicht.
- Regels voor plastic bekers en bakjes | Ondernemersplein — wetteksten en uitleg over afrekenen en ILT-melding voor de inzamelingsuitzondering.
- Meerprijs wegwerpbekers verdwijnt | Ondernemersplein — aankondiging van de wetswijziging per 1 januari 2027 en wat de BYO-verplichting inhoudt.
- Regels over wegwerpplastic | Rijksoverheid — juridische basis (EU SUP-richtlijn), doelen en producentenverantwoordelijkheid.
- Staatssecretaris maakt regels praktischer | Rijksoverheid — kamerbrief december 2025 over overgangstermijnen en praktijkgerichte aanpassing.
- SUP-wetgeving: nieuwe wijzigingen in 2026 | KHN — brancheadvies van KHN over inzamelpercentages en handhaving in 2026.
- Wetgeving plasticvrije horeca 2026 | Earthsaverstraws — samenvatting van relevante regelgeving voor horecaondernemers.
- TÜV Rheinland — certificeringsinstantie; gebruik hun keurmerk als verificatie bij inkoop van composteerbare of plant-based producten.