Kort samengevat:
- Materiaalkeurmerken voor disposables garanderen veiligheid, milieuvriendelijkheid en afbreekbaarheid van wegwerpproducten.
- Horecaondernemers moeten certificaten controleren op geldigheid, productspecifieke gegevens en erkende certificeringsinstanties.
Materiaalkeurmerken voor disposables zijn officiële certificeringen die de veiligheid, milieuvriendelijkheid en afbreekbaarheid van wegwerpproducten waarborgen. Als horecaondernemer of eventorganisator koop je dagelijks producten die in contact komen met voedsel en drank. De keurmerken op die producten vertellen je of ze echt composteerbaar zijn, voedselveilig en vrij van schadelijke stoffen zoals PFAS. Zonder die uitleg materiaalkeurmerken disposables correct te lezen, loop je het risico verkeerde claims te maken of producten in te kopen die niet voldoen aan de wet.
Welke materiaalkeurmerken gelden voor duurzame disposables?
De bekendste en meest bindende norm voor composteerbare disposables is EN 13432. Deze Europese norm bepaalt hoe snel een product afbreekt, hoe goed het desintegreert en of het geen giftige stoffen achterlaat in de compost. Producten met dit keurmerk zijn geschikt voor industriële compostering. Dat is een concrete garantie, geen marketingclaim.
Naast EN 13432 zijn er twee OK Compost keurmerken van de certificerende organisatie TÜV Austria. OK Compost Industrial geldt voor producten die alleen in een professionele composteerinstallatie afbreken. OK Compost Home is strenger: die producten breken ook af in een thuiscompostbak bij lagere temperaturen. Voor horeca is OK Compost Industrial het meest relevant, omdat afval doorgaans via professionele verwerking gaat.
Biobased certificaten verdienen extra aandacht. Biobased certificaten zeggen alleen iets over de herkomst van de grondstof, niet over composteerbaarheid. Een product kan volledig biobased zijn en toch niet composteerbaar. Dit onderscheid is cruciaal om verkeerde duurzaamheidsclaims te voorkomen.
PFAS-vrije keurmerken en voedselveiligheidscertificaten zijn een aparte categorie. De Europese verordening EU 10/2011 regelt welke stoffen in materialen voor voedselcontact zijn toegestaan. Een product kan een composteerbaarheidskeurmerk hebben en toch niet voldoen aan EU 10/2011. Beide certificaten beheer je los van elkaar.
Overzicht van de belangrijkste keurmerken
| Keurmerk | Wat het garandeert | Relevant voor |
|---|---|---|
| EN 13432 | Industriële composteerbaarheid | Alle composteerbare disposables |
| OK Compost Industrial | Composteerbaarheid in professionele installatie | Horeca en catering |
| OK Compost Home | Composteerbaarheid thuis én industrieel | Consumentenproducten |
| Biobased certificaat | Hernieuwbare grondstof, niet composteerbaarheid | Materiaalherkomst |
| EU 10/2011 | Voedselveiligheid bij contact met levensmiddelen | Alle voedselcontactmaterialen |
| TÜV Rheinland certificering | Onafhankelijke product- en materiaaltesting | Kwaliteitsborging |
Earthsaverstraws laat zijn plantaardige rietjes testen en certificeren door TÜV Rheinland in Duitsland. Dat is een onafhankelijke keuring, geen zelfverklaring.
Hoe herken en interpreteer je keurmerken op disposables?
Een logo op een verpakking is een startpunt, geen bewijs. De werkelijke zekerheid zit in de technische documentatie achter dat logo. Vraag bij elke leverancier om een technisch datasheet (TDS) en het bijbehorende testrappport. Controleer of het certificaat geldig is en of het specifiek geldt voor het product dat je inkoopt, niet voor een ander artikel van dezelfde leverancier.
Een veelgemaakte fout is vertrouwen op een keurmerk dat geldt voor het materiaaltype in het algemeen, maar niet voor de specifieke SKU die je bestelt. Certificaatgegevens controleren op SKU- en materiaalspecificaties is noodzakelijk, omdat prestaties binnen hetzelfde materiaaltype kunnen verschillen. Een bagassebord van 180 gram heeft andere eigenschappen dan een bagassebord van 120 gram, ook al zijn beide van suikerriet gemaakt.
Het verschil tussen biobased en composteerbaar zorgt regelmatig voor verwarring. Biobased betekent dat de grondstof uit planten komt. Composteerbaar betekent dat het product onder bepaalde omstandigheden volledig afbreekt. Een product kan biobased zijn zonder composteerbaar te zijn, en andersom. Wie dit onderscheid niet kent, maakt al snel een onjuiste claim richting gasten of toezichthouders.
Pro-tip: Bouw per product een claimdossier op met daarin het composteerbaarheidscertificaat, het voedselveiligheidscertificaat en het testrappport. Claimdossiers opbouwen per product is effectiever dan een verzameling logo’s op je website zetten. Bij een controle door de ACM of ILT heb je dan direct bewijs bij de hand.
Controleer ook de volgende punten bij elk product dat je inkoopt:
- Is het certificaat afgegeven door een erkende onafhankelijke partij?
- Staat de productnaam of het artikelnummer expliciet in het certificaat?
- Is de geldigheidsdatum van het certificaat nog actueel?
- Dekt het certificaat het exacte materiaal én de dikte van het product?
- Is er een apart voedselveiligheidsdocument aanwezig naast het milieukeurmerk?
Meer praktische handvatten voor verantwoord disposables gebruik helpen je dit proces te structureren.
Wat betekenen de nieuwe Europese regels voor horecaondernemers?
Vanaf juni 2026 gelden nieuwe regels onder de Europese EmpCo-richtlijn. Duurzaamheidskeurmerken moeten dan gecertificeerd zijn door een onafhankelijke partij buiten de overheid, en generieke milieuclaims zonder onderbouwing zijn verboden. Dit geldt ook voor claims die je als horecaondernemer zelf maakt over de producten die je gebruikt.
Wat betekent dit concreet? Je mag niet meer zeggen “wij gebruiken milieuvriendelijke bekers” zonder dat je kunt aantonen welk keurmerk die bekers dragen en wat dat keurmerk inhoudt. Termen als “groen”, “duurzaam” of “ecologisch” zonder certificering zijn na juni 2026 juridisch riskant.
“Ondernemers zijn juridisch verantwoordelijk voor correct gebruik van keurmerken en riskeren sancties bij fouten. Handhaving door de ACM is actiever na de 2026-regels.”
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) handhaaft al strikte regels voor plastic gehaltes in wegwerpbekers. Sinds 1 januari 2024 geldt een verbod op producten met meer dan 5% plastic gehalte. Dit verbod raakt direct de inkoopkeuzes van horecaondernemers en eventorganisatoren.
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) richt zich op de claims die je naar buiten brengt. Juridische verantwoordelijkheid voor keurmerkgebruik ligt bij de ondernemer, niet bij de leverancier. Als jij een claim maakt op basis van een ongeldig of verkeerd begrepen keurmerk, ben jij aansprakelijk. Dat maakt correcte documentatie geen luxe maar een zakelijke noodzaak.
Welke materialen worden gebruikt en wat zijn hun certificeringseisen?
De meest gebruikte duurzame materialen voor horeca disposables hebben elk hun eigen certificeringsprofiel. Kennis hiervan helpt je sneller de juiste vragen te stellen bij een leverancier.
Suikerrietbagasse
Bagasse is het vezelrestant van suikerriet na persing. Bagasse combineert voedselveiligheid, industriële composteerbaarheid en een PFAS-vrije status in één product. Het is daarmee een van de meest compleet gecertificeerde materialen voor borden, bakjes en schaaltjes. Controleer wel altijd of het specifieke product een coating heeft, want sommige coatings beïnvloeden de composteerbaarheid.
PLA, CPLA en maïszetmeel
PLA (polylactinezuur) en CPLA (gekristalliseerd PLA) zijn bioplastics op basis van maïszetmeel of suikerriet. Ze zijn composteerbaar onder industriële omstandigheden, maar breken niet af in de natuur of in een thuiscompostbak. CPLA is hittebestendiger dan PLA en daardoor geschikt voor warme dranken. Maïszetmeel-artikelen vereisen altijd productspecifieke certificering vanwege formuleringsverschillen. De aanduiding “maïszetmeel” op een verpakking garandeert geen composteerbaarheid of PFAS-vrijheid.
Papier en karton met coating
Papieren bekers en kartonnen verpakkingen lijken duurzaam, maar hebben vaak een coating aan de binnenkant om vocht te weren. Die coating bepaalt of het product echt composteerbaar is. Een papieren beker met een PLA-coating is composteerbaar bij industriële verwerking. Een beker met een PE-coating (polyethyleen) is dat niet. Vraag altijd naar het coatingmateriaal en het bijbehorende certificaat.
Overzicht materialen en certificeringseisen
| Materiaal | Composteerbaarheid | Voedselveiligheid | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Bagasse | Industrieel (EN 13432) | EU 10/2011 | Controleer coating |
| PLA | Industrieel (EN 13432) | EU 10/2011 | Niet thuis composteerbaar |
| CPLA | Industrieel (EN 13432) | EU 10/2011 | Hittebestendig, geschikt voor warme dranken |
| Maïszetmeel | Productspecifiek | Productspecifiek | Altijd SKU-certificaat vereist |
| Papier met PLA-coating | Industrieel | EU 10/2011 | Coatingtype bepaalt composteerbaarheid |
| Papier met PE-coating | Niet composteerbaar | EU 10/2011 | Niet geschikt als duurzame keuze |
Voor een volledig overzicht van duurzame materiaalsoorten voor de horeca vind je per materiaal de relevante keurmerken en toepassingen.
Mijn kijk op keurmerken: logo’s zijn geen bewijs
Na jaren werken met horecaondernemers en leveranciers zie ik steeds hetzelfde patroon. Een ondernemer vraagt om duurzame producten, krijgt een folder met vijf keurmerklogo’s en denkt dat het geregeld is. Dat is het niet.
Een logo is een claim. Een certificaat met een geldig artikelnummer, een actuele datum en een erkende certificerende instelling is bewijs. Het verschil tussen die twee is precies het verschil tussen een boete van de ACM en een schone administratie.
Wat ik horecaondernemers altijd adviseer: behandel keurmerken zoals je een factuur behandelt. Je controleert een factuur op bedrag, datum en leverancier. Doe hetzelfde met een certificaat. Klopt het artikelnummer? Is de instelling erkend? Is het certificaat nog geldig? Die drie vragen kosten je twee minuten en beschermen je tegen juridische problemen.
Het onderscheid tussen biobased en composteerbaar is daarbij het meest onderschatte risico. Ik heb ondernemers gezien die jarenlang “composteerbare” bekers inkochten die alleen biobased waren. Geen kwaad opzet, maar wel een onjuiste claim richting gasten en gemeente.
Werk samen met leveranciers die transparant zijn over hun documentatie. Als een leverancier geen testrappport kan leveren, is dat een signaal. Earthsaverstraws werkt met TÜV Rheinland certificering juist omdat onafhankelijke toetsing de enige manier is om claims hard te maken. Dat is de standaard die je van elke leverancier mag verwachten.
— Roy
Earthsaverstraws helpt je de juiste keuze maken
Duurzame disposables inkopen begint bij de juiste documentatie. Earthsaverstraws levert gecertificeerde, plantaardige producten die getest zijn door TÜV Rheinland en voldoen aan de actuele Europese normen. Of je nu rietjes, bekers of servies zoekt: elk product komt met de bijbehorende certificaten. Bekijk het overzicht milieuvriendelijke producten voor een vergelijking van gecertificeerde opties die direct inzetbaar zijn in jouw horecazaak of evenement. Wil je weten welke plantaardige rietjes het beste passen bij jouw concept? De vergelijking plant-based rietjes geeft je een helder overzicht per toepassing.
Veelgestelde vragen
Wat is EN 13432 precies?
EN 13432 is de Europese norm voor industriële composteerbaarheid. De norm stelt eisen aan afbraaksnelheid, desintegratie en ecotoxiciteit van het eindproduct.
Wat is het verschil tussen biobased en composteerbaar?
Biobased verwijst naar de herkomst van de grondstof uit planten. Composteerbaar betekent dat het product onder bepaalde omstandigheden volledig afbreekt. Een product kan biobased zijn zonder composteerbaar te zijn.
Welke keurmerken zijn verplicht voor horeca disposables?
Er is geen wettelijk verplicht keurmerk, maar producten moeten voldoen aan EU 10/2011 voor voedselveiligheid en aan het verbod op meer dan 5% plastic in wegwerpbekers dat geldt sinds 1 januari 2024.
Hoe controleer ik of een keurmerk echt geldig is?
Vraag de leverancier om het originele certificaat met artikelnummer, geldigheidsdatum en de naam van de certificerende instelling. Controleer of het certificaat geldt voor het exacte product dat je inkoopt.
Wat verandert er door de EmpCo-regels in 2026?
Vanaf juni 2026 moeten duurzaamheidskeurmerken gecertificeerd zijn door een onafhankelijke partij. Generieke milieuclaims zonder onderbouwing zijn verboden. Horecaondernemers zijn zelf juridisch verantwoordelijk voor de claims die zij maken over hun producten.