De SUP-wetgeving is de Nederlandse uitwerking van een Europese richtlijn tegen wegwerpproducten die geheel of deels uit kunststof bestaan. Voor u betekent dat: bij consumptie ter plaatse zijn plastic wegwerpbekers en -bakjes verboden, en bij afhaal of bezorging moet u een herbruikbaar alternatief aanbieden. Daarbij geldt een inzameldoel van 85% in 2026, oplopend naar 90% in 2027.
Wat is de SUP-richtlijn en hoe is die in Nederland doorgevoerd?
De afkorting SUP staat voor single-use plastics. De Europese richtlijn 2019/904 wil de impact van bepaalde wegwerpplasticproducten op milieu en gezondheid verkleinen. Lidstaten moeten daarvoor een pakket aan maatregelen nemen:
- verbodsmaatregelen voor specifieke producten;
- consumptiereductiedoelstellingen;
- ontwerp- en markeringseisen;
- uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.
Nederland heeft dit vertaald in de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik. De kernmaatregelen staan in een toelichting van de overheid: sinds 1 juli 2023 moet u een herbruikbaar alternatief aanbieden voor consumptie voor onderweg, en sinds 1 januari 2024 geldt een verbod op plastic wegwerp bij consumptie ter plaatse, met beperkte uitzonderingen. Daaraan hangen inzamelvereisten en verplichtingen voor producenten.
De regelgeving blijft in beweging. De Europese Commissie voerde een openbare raadpleging uit voor de evaluatie van de richtlijn, die uiterlijk 3 juli 2027 plaatsvindt. Daarnaast publiceert de Commissie in 2026 uitvoeringsbesluiten en geactualiseerde richtlijnen. Volg dus zowel nationale als Europese publicaties.
Welke wegwerpproducten vallen onder de SUP-regels?
Denk aan bekers, bakjes, rietjes, bestek, bordjes, wattenstaafjes, roerstaafjes en maaltijdverpakkingen. De richtlijn kent geen ondergrens voor het kunststofgehalte: de definitie van een kunststofproduct voor eenmalig gebruik noemt geen drempel.
De grootste valkuil is de coating. Volgens Ondernemersplein vallen ook kartonnen bekers en bakjes met een kunststof coating of barrièrelaag onder de regels, zoals veel koffiebekers. Controleer het materiaal dus voordat u aanneemt dat het buiten de regels valt.
Kort samengevat:
- Papier of karton met kunststoflaag: valt wel onder de regels.
- Bioplastic: valt onder de regels, tenzij het product 100% plasticvrij is.
- Oxo-degradeerbaar plastic en EPS: verboden materialen.
- Puur hout of papier zonder coating: valt er niet onder.
Lidstaten moeten in 2026 een meetbare consumptievermindering bereiken ten opzichte van 2022. Dat staat in de nadere toelichting van het ministerie. Het reductiedoel rust op de lidstaat, maar de maatregelen komen bij u terecht.
Wat betekenen de regels concreet voor uw bedrijf?
Het onderscheid tussen eten ter plaatse en eten onderweg bepaalt wat u moet doen. Wij zien in de praktijk vooral deze punten terugkomen:
- Consumptie ter plaatse: plastic wegwerpbekers en -voedselverpakkingen zijn verboden, tenzij u aan strikte inzameldoelstellingen voldoet.
- Afhaal en bezorging: u biedt een herbruikbaar alternatief aan, naast de wegwerpvariant.
- Inzameling: de doelstelling voor hoogwaardige recycling is 85% in 2026 en 90% vanaf 2027. Dat vraagt om gescheiden inzameling en afspraken met een verwerker.
- Producentenverantwoordelijkheid: wie de producten op de markt brengt, draagt bij aan kosten voor zwerfafval. De beleidsregel beschrijft kostenaandelen en vergoedingen per productsoort en de berekening van de bijdragen.
- Administratie: houd bij welke producten u gebruikt en welke stappen u neemt om de regels na te leven.
Pro-tip: Vraag uw leverancier schriftelijk of een product kunststof of een barrièrelaag bevat. Zo hebt u een verklaring voor een eventuele controle en voorkomt u dat een “papieren” beker alsnog onder de regels valt.
Stappenplan: zo gaat u aan de slag met naleving
- Inventariseer: maak een lijst van alle wegwerpproducten die u gebruikt en controleer elk product op een kunststoflaag of coating.
- Kies uw route: zet in op een herbruikbaar systeem of op hoogwaardige recycling. Het eerste vraagt om afwas en terugname, het tweede om gescheiden inzameling en een betrouwbare verwerker.
- Registreer en leg vast: sluit u aan bij de verplichte systemen, zoals Verpact, en documenteer wat u inzamelt en laat recyclen.
- Communiceer: instrueer uw personeel over de aanbiedingsplicht, maak het herbruikbare alternatief zichtbaar en leg klanten uit waarom de regels veranderen.
Pro-tip: Begin met de producten die u het vaakst gebruikt. Een eerste ronde met bekers en bestek laat meteen zien waar uw proces vastloopt, voordat u het hele assortiment aanpakt.
Meer ideeën vindt u in onze voorbeelden van circulaire producten voor horeca en in de instructie voor herbruikbare materialen.
Waarom de SUP-wetgeving ook kansen biedt
Wetgeving die vaak als last voelt, werkt ook als duwtje richting hergebruik en circulaire keuzes. Ik verwacht dat de regels in 2026 en 2027 eerder aangescherpt dan versoepeld worden, gezien de lopende evaluatie. Wie nu overstapt, hoeft later niet te haasten. Plantaardige alternatieven zijn bovendien meteen inzetbaar in de horeca, zonder dat u uw werkwijze hoeft om te gooien.
— Roy
Plantaardige rietjes en composteerbaar bestek van ons
Wij leveren plantaardige rietjes en bestek voor horeca, evenementen en andere ondernemers die plastic willen vervangen. Bekijk de productinformatie voor meer details over de rietjes. U kunt gratis samples aanvragen en in bulk bestellen. Onze actuele prijzen voor plantaardige rietjes en composteerbaar bestek vindt u op onze productpagina’s: rietjes en bestek. Vraag vandaag nog uw gratis samples aan via onze webshop en test ze op uw eigen werkvloer.
Veelgestelde vragen
Wat betekent SUP precies voor mijn bedrijf?
SUP staat voor single-use plastics: producten die geheel of gedeeltelijk uit kunststof bestaan en voor eenmalig gebruik bedoeld zijn. Voor u telt vooral of u bekers, bakjes, bestek of rietjes uitgeeft. Dan gelden verbods-, aanbiedings- en inzamelregels.
Welke wegwerpbekers mogen nog wel?
Een beker met kunststof coating of barrièrelaag valt wel onder de regels, ook als hij van karton is. Controleer het materiaal dus bij uw leverancier.
Wat is het verschil tussen consumptie ter plaatse en afhaal?
Bij consumptie ter plaatse is plastic wegwerp verboden, tenzij u aan de inzameldoelstellingen voldoet. Bij afhaal of bezorging moet u een herbruikbaar alternatief aanbieden. Beide regels staan in de toelichting van de overheid.
Wat verandert er in de SUP-regeling voor 2026?
De inzameldoelstelling voor hoogwaardige recycling staat in 2026 op 85% en loopt in 2027 op naar 90%, zoals business.gov.nl beschrijft. Ook publiceert de Europese Commissie nieuwe uitvoeringsbesluiten.
Bronnen
- Business
- Regels voor plastic bekers en bakjes (wegwerpplastic) | Ondernemersplein
- EUR-Lex – 02019L0904-20260812 – EN – EUR-Lex
- Maatregelen om gebruik van plastic wegwerpbekers en -voedselverpakkingen
- Single-use plastics – Environment – European Commission